เช็กสิทธิและหน้าที่: เยาวชนอายุ 18 ปีบริบูรณ์กับการทำประชามติครั้งแรกในชีวิต

 

เช็กสิทธิและหน้าที่: เยาวชนอายุ 18 ปีบริบูรณ์กับการทำประชามติครั้งแรกในชีวิต

การออกเสียงประชามติในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569นี้ ไม่ใช่แค่หน้าที่พลเมืองตามปกติ แต่สำหรับหลายคน นี่คือการเข้าคูหา "ครั้งแรก" ในชีวิตเพื่อกำหนดกฎหมายสูงสุดของประเทศ ในฐานะนักกฎหมายรุ่นใหม่จาก YLCT เราสรุปคู่มือที่ต้องรู้ เพื่อให้สิทธิของคุณ "ใสสะอาด" และ "ทรงพลัง" ที่สุดครับ

1. ใครคือผู้มีสิทธิ? (Legal Criteria)

ตามกฎหมายประชามติ ผู้มีสิทธิออกเสียงต้องมีคุณสมบัติดังนี้:

• มีสัญชาติไทย (หากแปลงสัญชาติต้องได้สัญชาติไทยมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปี)
• มีอายุไม่ต่ำกว่า 18 ปีบริบูรณ์ในวันออกเสียง(เกิดก่อนวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2551)
• มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในเขตออกเสียงมาแล้วไม่น้อยกว่า 90 วัน

2. คู่มือเช็กสิทธิผ่านระบบออนไลน์ (Digital Verification)

ไม่ต้องรอจดหมายแจ้งรายชื่อมาที่บ้าน คุณสามารถตรวจสอบสิทธิได้ง่ายๆ ผ่านปลายนิ้ว:

• เข้าใช้งาน ระบบตรวจสอบสิทธิเลือกตั้งและประชามติ (DOPA) ของกรมการปกครอง
• กรอกเลขประจำตัวประชาชน 13 หลัก
• ระบบจะแสดงลำดับที่ ที่เลือกตั้ง และแผนที่สถานที่ลงคะแนนทันที

3. ไปไม่ได้...ต้องทำอย่างไร? (Excusal of Absence)

หากติดภารกิจจำเป็น เช่น สอบ ไปเรียนต่างประเทศ หรือป่วยหนัก จนไม่สามารถไปใช้สิทธิได้ ต้องแจ้งเหตุเพื่อป้องกันการเสียสิทธิบางประการในอนาคต:

• ช่วงเวลา: แจ้งก่อนวันออกเสียง 7 วัน หรือหลังวันออกเสียง 7 วัน
• วิธีการ: แจ้งผ่านแอปพลิเคชัน Smart Voteหรือเว็บไซต์ของ สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.)
• เหตุผลที่ฟังขึ้น: ป่วย, มีธุระจำเป็นเร่งด่วน, อยู่ห่างไกลจากที่เลือกตั้งเกินกว่า 100 กม. เป็นต้น

4. ข้อควรระวังเรื่อง "ลักษณะต้องห้าม" (Legal Cautions)

ในฐานะนักกฎหมาย เราขอเตือนข้อห้ามที่อาจทำให้คุณกระทำความผิดโดยไม่รู้ตัว:

• ห้ามถ่ายภาพบัตร: การถ่ายภาพบัตรออกเสียงที่ลงคะแนนแล้วมีความผิดตามกฎหมาย
• ห้ามทำลายบัตร: ห้ามฉีกหรือทำให้บัตรชำรุดโดยจงใจ
• ห้ามเผยแพร่ผลโพล: ห้ามเปิดเผยผลสำรวจความเห็นเกี่ยวกับประชามติในช่วง 7 วันก่อนวันออกเสียงจนถึงเวลาปิดการลงคะแนน
• การพนัน: ห้ามเล่นการพนันหรือทายผลการออกเสียงประชามติ

บทสรุปจาก YLCT

สิทธิของคุณคืออาวุธที่สำคัญที่สุดในการสร้างระบบนิติรัฐที่สมบูรณ์ หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับกระบวนการทางกฎหมายหรือพบเห็นความไม่โปร่งใส สามารถติดตามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ Official YLCT Blogและร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงประเทศไทยไปด้วยกันครับ